Skip to main content

Bij het gebruik van cloud opslag voor bedrijfsgegevens moet je voldoen aan specifieke AVG-vereisten die de privacy en beveiliging van persoonsgegevens waarborgen. De belangrijkste vereisten omvatten technische en organisatorische maatregelen zoals encryptie, toegangscontroles, verwerkersovereenkomsten met je cloud provider, en procedures voor het naleven van betrokkenenrechten. Daarnaast moet je rekening houden met datalocatie, internationale gegevensoverdracht en de risico’s van niet-naleving.

Wat zijn de belangrijkste AVG-principes die gelden voor cloud opslag?

De AVG-principes voor cloud opslag draaien om rechtmatigheid, transparantie, doelbinding en dataminimalisatie. Je moet een geldige verwerkingsgrondslag hebben voor elke opslag van persoonsgegevens in de cloud, zoals toestemming of gerechtvaardigd belang. Transparantie betekent dat je duidelijk moet communiceren welke data je opslaat, waarom, en met welke cloud providers je werkt.

Doelbinding houdt in dat je gegevens alleen mag gebruiken voor het vooraf bepaalde doel. Als je bijvoorbeeld klantgegevens opslaat voor facturatie, mag je deze niet zomaar gebruiken voor marketingdoeleinden. Dataminimalisatie vereist dat je alleen de noodzakelijke gegevens opslaat – niet meer dan strikt nodig is voor je bedrijfsprocessen.

Deze principes vertalen zich naar praktische vereisten zoals het opstellen van een verwerkingsregister, het uitvoeren van privacy impact assessments (DPIA’s) voor risicovolle verwerkingen, en het implementeren van privacy by design in je cloud architectuur. Je moet ook zorgen voor juistheid van data en opslagbeperking – gegevens niet langer bewaren dan noodzakelijk.

Welke technische beveiligingsmaatregelen moet je treffen voor AVG-compliant cloud opslag?

Voor AVG-compliance moet je passende technische beveiligingsmaatregelen implementeren die passen bij het risico van je gegevensverwerking. Encryptie is daarbij de belangrijkste maatregel – zowel tijdens transport (in transit) als in rust (at rest). Gebruik sterke encryptiestandaarden zoals AES-256 en zorg dat je de encryptiesleutels veilig beheert.

Toegangscontroles vormen de tweede pijler van je beveiliging. Implementeer multi-factor authenticatie (MFA) voor alle gebruikers die toegang hebben tot de cloud omgeving. Werk met het principe van least privilege – geef gebruikers alleen toegang tot de data die ze nodig hebben voor hun werk. Regelmatige toegangsreviews helpen om onnodige rechten tijdig in te trekken.

Logging en monitoring zijn verplicht om beveiligingsincidenten te detecteren en te kunnen aantonen wie wanneer toegang had tot welke gegevens. Stel alerts in voor verdachte activiteiten en bewaar logs volgens je bewaartermijn. Pseudonimisering kan extra bescherming bieden door persoonsgegevens te vervangen door pseudoniemen. Tot slot moet je een incident response plan hebben dat specifiek ingaat op cloud-gerelateerde incidenten, inclusief procedures voor melding aan de Autoriteit Persoonsgegevens binnen 72 uur.

Wat moet er in een verwerkersovereenkomst staan met je cloud provider?

Een verwerkersovereenkomst volgens artikel 28 AVG moet duidelijke afspraken bevatten over de verwerking van persoonsgegevens door je cloud provider. De overeenkomst moet het onderwerp en de duur van de verwerking beschrijven, plus de aard en het doel van de verwerking. Ook de soorten persoonsgegevens en categorieën betrokkenen moeten expliciet benoemd worden.

De verantwoordelijkheden en verplichtingen van beide partijen vormen de kern van de overeenkomst. Je cloud provider moet garanderen dat medewerkers met toegang tot de data gebonden zijn aan vertrouwelijkheid. De provider mag alleen handelen volgens jouw gedocumenteerde instructies en moet je helpen bij het naleven van betrokkenenrechten en beveiligingsverplichtingen.

Belangrijke clausules betreffen sub-verwerkers – je moet controle hebben over welke derde partijen je provider inschakelt. De overeenkomst moet ook audit-rechten regelen, zodat je kunt controleren of de provider zich aan de afspraken houdt. Datalocaties moeten specifiek benoemd worden, inclusief garanties dat data niet buiten toegestane gebieden komt. Bij beëindiging moet duidelijk zijn wat er met de data gebeurt – teruggave of vernietiging volgens jouw instructies.

Hoe zit het met datalocatie en internationale gegevensoverdracht bij cloud opslag?

Datalocatie is een complex onderwerp binnen de AVG, vooral sinds het Schrems II-arrest de regels voor internationale overdracht heeft aangescherpt. Binnen de EU en EER kun je vrij data verplaatsen, maar zodra gegevens naar landen buiten dit gebied gaan, heb je aanvullende waarborgen nodig. Check altijd waar je cloud provider datacenters heeft en of back-ups mogelijk elders worden opgeslagen.

Voor overdracht naar landen zonder adequaatheidsbesluit van de Europese Commissie moet je Standard Contractual Clauses (SCCs) gebruiken. Deze modelcontracten bieden juridische garanties, maar je moet ook een Transfer Impact Assessment (TIA) uitvoeren. Hierin beoordeel je of het ontvangende land voldoende bescherming biedt, rekening houdend met lokale wetgeving zoals surveillance-wetten.

Praktisch betekent dit dat je voorzichtig moet zijn met Amerikaanse cloud providers vanwege de CLOUD Act en FISA-wetgeving. Overweeg Europese alternatieven of vraag om specifieke garanties zoals data localisatie binnen de EU. Supplementaire maatregelen zoals extra encryptie waarbij je zelf de sleutels beheert kunnen nodig zijn. Documenteer alle overwegingen en maatregelen zorgvuldig voor je accountability-dossier.

Welke rechten hebben betrokkenen bij data in de cloud en hoe faciliteer je die?

Betrokkenen hebben dezelfde rechten ongeacht waar hun data staat opgeslagen – in de cloud of on-premise. Het recht op inzage betekent dat je binnen één maand een volledig overzicht moet kunnen geven van alle persoonsgegevens die je verwerkt. Dit vereist goede data governance en het vermogen om data uit verschillende cloud systemen samen te voegen.

Voor het recht op rectificatie en verwijdering moet je processen inrichten die ervoor zorgen dat wijzigingen in alle cloud systemen worden doorgevoerd, inclusief back-ups. Het recht op dataportabiliteit vereist dat je gegevens in een gestructureerd, gangbaar en machineleesbaar formaat kunt exporteren. Vraag je cloud provider om API’s of export-functionaliteiten die dit mogelijk maken.

Implementeer een centraal punt waar betrokkenen hun verzoeken kunnen indienen, bijvoorbeeld via een online formulier. Train je medewerkers in het herkennen en doorsturen van verzoeken. Maak technische koppelingen tussen je verschillende cloud diensten om verzoeken efficiënt af te handelen. Houd een register bij van alle verzoeken en hoe je ze hebt afgehandeld. Vergeet niet om ook je cloud providers te informeren over relevante verzoeken, vooral bij verwijdering of beperking van verwerking.

Wat zijn de risico’s en boetes bij niet-naleving van AVG vereisten voor cloud opslag?

De risico’s bij niet-naleving van AVG vereisten voor cloud opslag zijn aanzienlijk. Datalekken vormen het grootste risico – een misconfiguratie in je cloud omgeving kan leiden tot ongeautoriseerde toegang tot gevoelige data. Andere risico’s zijn het verlies van controle over data bij internationale overdrachten, onvoldoende beveiliging, of het niet kunnen voldoen aan verzoeken van betrokkenen.

De AVG kent twee boetecategorieën. Voor zware overtredingen zoals het niet hebben van een rechtmatige grondslag of schending van de beginselen van privacy by design geldt een maximum van 4% van de wereldwijde jaaromzet of 20 miljoen euro. Voor minder zware overtredingen zoals het niet hebben van een verwerkersovereenkomst is het maximum 2% van de jaaromzet of 10 miljoen euro.

Toezichthouders kijken bij handhaving naar factoren zoals de ernst en duur van de inbreuk, het aantal betrokkenen, de geleden schade, en of je opzettelijk of nalatig hebt gehandeld. Preventieve maatregelen en samenwerking met de toezichthouder kunnen de boete verlagen. Recent hebben we gezien dat toezichthouders strenger optreden tegen cloud-gerelateerde overtredingen, vooral bij onvoldoende beveiliging of illegale internationale overdrachten. Investeer daarom in goede compliance – de kosten van preventie zijn altijd lager dan de potentiële boetes en reputatieschade.

Hoe IT Resource Company helpt met AVG-compliant cloud opslag

Het naleven van AVG vereisten voor cloud opslag vraagt om een gestructureerde aanpak waarbij je technische, juridische en organisatorische maatregelen combineert. Door de juiste beveiligingsmaatregelen te implementeren, solide verwerkersovereenkomsten af te sluiten, en processen in te richten voor betrokkenenrechten, kun je veilig gebruik maken van de voordelen van cloud opslag.

IT Resource Company ondersteunt organisaties bij deze complexe uitdaging door:

  • Specialisten te leveren met expertise in cloud security en privacy compliance
  • Privacy officers en data protection professionals te verbinden met bedrijven die AVG-compliance willen realiseren
  • Cloud architecten en security engineers aan te leveren voor het implementeren van technische beveiligingsmaatregelen
  • Consultants te bieden die helpen bij het opstellen van verwerkersovereenkomsten en het uitvoeren van DPIA’s

Zoek je een IT-professional die jouw organisatie kan helpen met AVG-compliant cloud opslag? Neem contact op met onze werving selectie specialisten en ontdek hoe wij de juiste expertise kunnen matchen met jouw specifieke behoeften. Voor senior posities zoals Chief Information Security Officer of Data Protection Officer kunnen onze executive search diensten de perfecte kandidaat voor je vinden.

Veelgestelde vragen

Hoe voer ik een Privacy Impact Assessment (DPIA) uit voor mijn cloud oplossing?

Begin met het identificeren van alle persoonsgegevens die je in de cloud wilt opslaan en beoordeel de risico's voor betrokkenen. Documenteer de verwerkingsdoelen, de gekozen cloud provider, beveiligingsmaatregelen en mogelijke kwetsbaarheden. Betrek je Data Protection Officer (DPO) of privacy expert bij de beoordeling en vraag indien nodig voorafgaand advies aan de Autoriteit Persoonsgegevens bij hoge risico's. Update de DPIA regelmatig, vooral bij wijzigingen in je cloud architectuur of nieuwe functionaliteiten.

Wat zijn de eerste concrete stappen om mijn bestaande cloud opslag AVG-compliant te maken?

Start met een data-inventarisatie: breng in kaart welke persoonsgegevens waar in de cloud staan. Controleer vervolgens of je geldige verwerkersovereenkomsten hebt met alle cloud providers en sub-verwerkers. Implementeer direct basis beveiligingsmaatregelen zoals MFA en encryptie als deze nog ontbreken. Stel een bewaartermijnbeleid op en configureer automatische verwijdering waar mogelijk. Plan deze stappen in fases uit over 3-6 maanden om overhaasting te voorkomen.

Hoe combineer ik meerdere cloud diensten (multi-cloud) en blijf ik AVG-compliant?

Bij multi-cloud is consistentie in je privacy aanpak cruciaal. Creëer een centraal overzicht van alle cloud diensten met hun specifieke verwerkingen en datastromen. Zorg voor gestandaardiseerde beveiligingspolicies across alle platforms en implementeer een Identity and Access Management (IAM) oplossing die over alle clouds heen werkt. Ontwikkel een geïntegreerd proces voor het afhandelen van betrokkenenverzoeken dat data uit alle clouds kan ophalen. Overweeg een Cloud Access Security Broker (CASB) voor centrale monitoring en compliance.

Welke specifieke vragen moet ik aan mijn cloud provider stellen tijdens het selectieproces?

Vraag naar hun certificeringen (ISO 27001, SOC 2), de exacte datacentrum locaties inclusief back-up locaties, en welke sub-verwerkers ze gebruiken. Informeer naar hun incident response procedures, met name de meldingstermijnen aan jou als klant. Vraag om referenties van andere Europese klanten en concrete voorbeelden van hoe ze klanten ondersteunen bij AVG-compliance. Check ook of ze standaard verwerkersovereenkomsten hebben die voldoen aan artikel 28 AVG en of deze aanpasbaar zijn aan jouw specifieke situatie.

Wat zijn veelgemaakte fouten bij cloud opslag die tot AVG-boetes kunnen leiden?

De meest voorkomende fouten zijn het gebruik van Amerikaanse cloud diensten zonder adequate waarborgen, misconfiguratie van toegangsrechten waardoor data publiek toegankelijk wordt, en het ontbreken van logging waardoor je geen audit trail hebt. Ook het niet informeren van betrokkenen over het gebruik van cloud diensten, het bewaren van data zonder duidelijke bewaartermijnen, en het niet hebben van een procedure voor datalekken specifiek voor cloud incidenten leiden regelmatig tot problemen. Vermijd deze valkuilen door regelmatige security assessments en compliance checks uit te voeren.

Hoe zorg ik ervoor dat mijn cloud back-ups ook AVG-compliant zijn?

Back-ups bevatten vaak vergeten persoonsgegevens en vereisen dezelfde bescherming als productiedata. Implementeer encryptie specifiek voor back-ups en test regelmatig of je selectief data kunt herstellen of verwijderen voor betrokkenenverzoeken. Stel retentiebeleid in dat aansluit bij je bewaartermijnen - back-ups mogen niet langer bewaard worden dan de originele data. Documenteer waar back-ups geografisch worden opgeslagen en zorg dat ook deze locaties voldoen aan de vereisten voor internationale gegevensoverdracht.

Gerelateerde artikelen