Hoe voldoe je aan de AVG met cloud migratie?

Bij het verplaatsen van je data naar de cloud is AVG-compliance geen optie maar een vereiste. Je moet zorgen dat persoonsgegevens tijdens en na de migratie beschermd blijven volgens de Europese privacywetgeving. Dit betekent het kiezen van de juiste cloud provider, het opstellen van waterdichte verwerkersovereenkomsten en het implementeren van technische beveiligingsmaatregelen. Hier vind je antwoorden op de belangrijkste vragen over AVG-compliant cloud migreren.

Wat betekent AVG-compliance bij cloud migratie precies?

AVG-compliance bij cloud migratie betekent dat je persoonsgegevens verwerkt volgens de principes van gegevensminimalisatie, doelbinding en rechtmatige grondslag. Je verzamelt alleen data die nodig is voor het specifieke doel, gebruikt deze niet voor andere doeleinden en hebt een geldige rechtsgrond zoals toestemming of contractuele noodzaak. Als verwerkingsverantwoordelijke blijf je eindverantwoordelijk voor de bescherming van persoonsgegevens, ook wanneer je cloud provider als verwerker optreedt.

De verantwoordelijkheidsverdeling tussen jouw organisatie en de cloud provider is een belangrijk aandachtspunt. Als verwerkingsverantwoordelijke bepaal je het doel en de middelen van de gegevensverwerking, terwijl de cloud provider als verwerker alleen volgens jouw instructies mag handelen. Dit onderscheid heeft directe gevolgen voor contracten, aansprakelijkheid en de manier waarop je met datalekken omgaat.

Je moet ook rekening houden met de locatie waar data wordt opgeslagen. Binnen de EU gelden dezelfde regels, maar bij opslag buiten Europa zijn extra waarborgen nodig zoals Standard Contractual Clauses of een adequaatheidsbesluit van de Europese Commissie.

Welke AVG-risico’s loop je bij het verplaatsen van data naar de cloud?

Het grootste risico tijdens cloud migratie is ongeautoriseerde toegang tot persoonsgegevens tijdens de overdracht. Hackers kunnen data onderscheppen als deze onvoldoende versleuteld over het netwerk wordt verstuurd. Ook bestaat het risico op gegevenslekken door menselijke fouten, zoals verkeerde configuraties of het per ongeluk delen van toegangsgegevens. Verlies van controle over de exacte locatie van je data vormt een ander belangrijk risico, vooral wanneer cloud providers gebruik maken van datacenters wereldwijd.

Internationale gegevensoverdracht brengt specifieke uitdagingen met zich mee. Wanneer je cloud provider servers buiten de EU gebruikt, moet je extra maatregelen treffen om hetzelfde beschermingsniveau te garanderen. Dit wordt complexer wanneer landen zoals de VS andere privacywetten hebben die mogelijk conflicteren met de AVG.

Vendor lock-in kan ook een AVG-risico vormen. Als je later wilt overstappen naar een andere provider of data terug wilt halen, moet je kunnen garanderen dat alle persoonsgegevens volledig worden verwijderd van de oude systemen. Niet alle cloud providers bieden hier duidelijke garanties voor.

Tot slot bestaat het risico dat je cloud provider sub-verwerkers inschakelt zonder jouw medeweten. Deze derde partijen hebben mogelijk toegang tot je data zonder dat je hier controle over hebt of zelfs van op de hoogte bent.

Hoe kies je een AVG-compliant cloud provider?

Een AVG-compliant cloud provider herken je aan certificeringen zoals ISO 27001, SOC 2 Type II of specifieke privacy-certificeringen. Deze bewijzen dat de provider gestructureerde beveiligingsprocessen heeft en regelmatig wordt geaudit. Vraag altijd naar de locatie van datacenters en of deze binnen de EU blijven. Providers die transparant zijn over hun sub-verwerkers en je de mogelijkheid geven deze goed te keuren, verdienen de voorkeur.

Stel tijdens het selectieproces kritische vragen over hun verwerkersovereenkomst. Hoe gaan ze om met verzoeken van betrokkenen? Binnen welke termijn melden ze datalekken? Welke technische en organisatorische maatregelen nemen ze? Een goede provider geeft hier concrete antwoorden op en is bereid om aanpassingen in de overeenkomst te bespreken.

Let ook op de track record van de provider. Hebben ze ervaring met organisaties in jouw sector? Zijn er bekende datalekken geweest? Providers die actief investeren in privacy by design en regelmatig hun beveiliging laten testen, bieden meestal betere garanties voor AVG-compliance.

Vraag specifiek naar hun procedures voor data-overdracht buiten de EU. Gebruiken ze Standard Contractual Clauses? Hebben ze een BCR (Binding Corporate Rules)? Deze mechanismen zijn noodzakelijk voor rechtmatige internationale transfers.

Wat moet je regelen in je verwerkersovereenkomst voor de cloud?

Je verwerkersovereenkomst moet expliciet vastleggen welke technische en organisatorische maatregelen de cloud provider neemt. Dit omvat zaken als encryptie, toegangscontrole, back-upprocedures en fysieke beveiliging van datacenters. De meldplicht voor datalekken moet duidelijk zijn uitgewerkt, inclusief de termijn waarbinnen je wordt geïnformeerd (bij voorkeur binnen 24 uur) zodat je zelf binnen 72 uur melding kunt maken bij de Autoriteit Persoonsgegevens.

Audit-rechten zijn een belangrijk onderdeel van de overeenkomst. Je moet de mogelijkheid hebben om te controleren of de provider zich aan de afspraken houdt, hetzij door eigen audits of door inzage in audit-rapporten van onafhankelijke partijen. Ook moet vastgelegd zijn hoe lang data wordt bewaard na beëindiging van de overeenkomst en hoe verwijdering wordt geverifieerd.

De overeenkomst moet duidelijkheid geven over sub-verwerkers. Je hebt het recht om nieuwe sub-verwerkers te weigeren of moet minimaal op de hoogte worden gesteld van wijzigingen. Leg vast wat er gebeurt met data bij faillissement van de provider en hoe data-portabiliteit wordt gegarandeerd.

Vergeet niet om aansprakelijkheid en schadevergoeding goed te regelen. De AVG kent hoge boetes, dus zorg dat duidelijk is wie verantwoordelijk is bij verschillende scenario’s van datalekken of andere incidenten.

Hoe bescherm je persoonsgegevens tijdens de migratie zelf?

Start met het minimaliseren van de te migreren data. Schoon eerst je datasets op en verwijder oude of onnodige persoonsgegevens. Dit verkleint niet alleen het risico tijdens transport, maar zorgt ook voor een schonere start in de cloud. Gebruik sterke encryptie tijdens het transport van data, bij voorkeur end-to-end versleuteling waarbij alleen jij de sleutels beheert. Test het migratieproces eerst met geanonimiseerde of gepseudonimiseerde datasets om technische problemen op te sporen zonder privacy-risico’s.

Houd een gedetailleerd migratielogboek bij voor accountability-doeleinden. Documenteer welke data wanneer is verplaatst, wie toegang had tijdens de migratie en welke beveiligingsmaatregelen zijn toegepast. Dit logboek is waardevol bij audits of als je later moet aantonen dat je zorgvuldig hebt gehandeld.

Plan de migratie in fasen waarbij je begint met minder gevoelige data. Zo kun je het proces verfijnen voordat je bijzondere persoonsgegevens verplaatst. Zorg voor een rollback-plan voor het geval er tijdens de migratie iets misgaat, inclusief duidelijke procedures voor het veilig terughalen van data.

Beperk tijdens de migratie de toegang tot systemen tot alleen noodzakelijk personeel. Gebruik multi-factor authenticatie en log alle toegang. Communiceer duidelijk met betrokkenen als de migratie impact heeft op de beschikbaarheid van hun gegevens.

Welke technische maatregelen zijn nodig voor AVG-compliance in de cloud?

Encryptie vormt de basis van technische beveiliging in de cloud. Implementeer encryptie at rest voor opgeslagen data en encryptie in transit voor data die wordt verzonden. Gebruik waar mogelijk je eigen encryptiesleutels (BYOK – Bring Your Own Key) zodat je volledige controle houdt. Toegangscontrole moet gebaseerd zijn op het principe van least privilege, waarbij gebruikers alleen toegang krijgen tot data die ze nodig hebben voor hun werk.

Logging en monitoring zijn onmisbaar voor het detecteren van ongeautoriseerde toegang of verdachte activiteiten. Stel alerts in voor afwijkend gedrag en zorg dat logs voldoende lang worden bewaard voor onderzoek bij incidenten. Back-upprocedures moeten niet alleen data-herstel garanderen, maar ook voldoen aan privacy-eisen. Test regelmatig of je back-ups kunt terugzetten en of deze ook versleuteld zijn.

Privacy by design betekent dat je vanaf het begin privacy-overwegingen meeneemt in je cloud-architectuur. Gebruik technieken zoals data-segmentatie om verschillende soorten persoonsgegevens gescheiden te houden. Implementeer automatische data-retentie policies die ervoor zorgen dat gegevens niet langer worden bewaard dan noodzakelijk.

Overweeg het gebruik van privacy-enhancing technologies zoals tokenization of homomorphic encryption voor extra gevoelige data. Deze technieken maken het mogelijk om met data te werken zonder de onderliggende persoonsgegevens bloot te leggen.

Hoe documenteer je AVG-compliance bij cloud migratie?

Begin met het uitvoeren van een Data Protection Impact Assessment (DPIA) voordat je start met de migratie. Dit document analyseert de privacy-risico’s van je cloud-migratie en beschrijft welke maatregelen je neemt om deze risico’s te beperken. De DPIA moet regelmatig worden bijgewerkt, zeker bij grote wijzigingen in je cloud-omgeving. Update je verwerkingsregister met de nieuwe verwerkingsactiviteiten in de cloud, inclusief details over de cloud provider als verwerker en eventuele sub-verwerkers.

Documenteer alle gegevensverwerkingsovereenkomsten en bewaar deze samen met eventuele aanvullende afspraken of wijzigingen. Leg procedures vast voor het afhandelen van verzoeken van betrokkenen in de nieuwe cloud-omgeving. Hoe zorg je ervoor dat je binnen de wettelijke termijn kunt reageren op verzoeken voor inzage, correctie of verwijdering?

Maak een overzicht van alle technische en organisatorische maatregelen die je hebt geïmplementeerd. Dit overzicht moet specifiek genoeg zijn om aan te tonen dat je adequate beveiliging hebt, maar niet zo gedetailleerd dat het een beveiligingsrisico vormt.

Ontwikkel een incident response plan specifiek voor je cloud-omgeving. Dit plan moet duidelijk maken wie wat doet bij een datalek, hoe de communicatie verloopt met je cloud provider en hoe je voldoet aan de meldplicht. Train je team regelmatig op deze procedures.

Hoe IT Resource Company helpt met AVG-compliant cloud migratie

Het succesvol voldoen aan de AVG bij cloud migratie vraagt om zorgvuldige planning en continue aandacht voor privacy en beveiliging. Door de juiste provider te kiezen, waterdichte overeenkomsten op te stellen en adequate technische maatregelen te implementeren, kun je de voordelen van de cloud benutten zonder concessies te doen aan gegevensbescherming. IT Resource Company helpt organisaties met het vinden van de juiste IT-professionals die ervaring hebben met veilige cloud migraties en AVG-compliance:

• Cloud architecten met ervaring in privacy by design en AVG-vereisten via werving en selectie
• Security specialisten die technische beveiligingsmaatregelen kunnen implementeren
• Data privacy officers die DPIA’s kunnen uitvoeren en compliance kunnen waarborgen
• DevOps engineers met kennis van veilige migratieprocedures door middel van detachering

Neem contact op als je ondersteuning nodig hebt bij je cloud-transitie.

Gerelateerde artikelen

• Welke assessments passen bij executive IT recruitment?
• Hoe voorkom je een mismatch bij IT-werving?
• Welke certificeringen zijn relevant voor executive IT recruiters?
• Waarom de Wet DBA juist kansen biedt voor slimme bedrijven
• Hoe voorkom je dat je nieuwe ICT directeur weer snel vertrekt?